Is the Research Market Growing?

Sonucu başta yazayım: Araştırma sektörü için bazen “keçi boynuzu misali büyümez, küçülmez” deniyor. Öyle mi?

Araştırma (insights) pazarı genel olarak büyüyor. Küçülme yok; hatta istikrarlı ve bazı segmentlerde hızlanan bir büyüme var.

Küresel Insights (Araştırma + İçgörü) endüstrisi 2024’te yaklaşık 153 milyar dolara ulaştı. Bu büyüklük, global reklam pazarının (1,1–1,2 trilyon $) yaklaşık 1/7–1/8’i kadar. Yani “devasa” değil, ama “küçük-orta” ölçekli bir global endüstri.

Asıl motive edici tarafı etki katsayısı: Sektörde istihdam nispeten az olsa da üretilen insight’lar, markaların milyarlarca dolarlık reklam, ürün ve yatırım kararlarını doğrudan etkiliyor. Az insanla yüksek kaldıraç üreten, bilgi temelli bir sektör.

Geleneksel pazar araştırma tarafı yavaş ama pozitif büyürken, asıl büyüme research software ve dijital/AI alanlarında yaşanıyor.

SPSS, SAS, Quantum, Quanvert kullanmış; CRM ve big data ile uğraşmış, pivotları önceden yapmış; istatistik ve diğer disiplinleri bir arada kullanan, süreç ve veri işleme sabrını bilen bir sektör olarak bu geçiş döneminde dönüşümün üstesinden geleceğimize inanıyorum. Üstelik güvenilir bilgi hâlâ en büyük güç.

Küresel tablo (ESOMAR Global Market Research 2025)

ESOMAR sektörü üç parçaya ayırıyor:

Market Research (geleneksel + saha): ~56 milyar $ · +%4,8
Research Software (yazılım, paneller, AI, self-serve): ~62 milyar $ · +%11,5 · lokomotif
Reporting / Business Services: ~35 milyar $ · +%8,1
Toplam Insights: ~153 milyar $ · +%8,2 (enflasyon düşülünce ~%4,6)

2023’te toplam ~142 milyar $ idi. 2025 sonu için beklenti 160 milyar $’ı aşması.

Büyümenin lokomotifi: dijitalleşme ve online/mobil; AI ve otomasyon; self-serve platformlar; real-time / agile araştırma; data analytics ve social listening. Yüz yüze ve CATI nişleşirken yazılım ve dijital çözümler pazarı büyütüyor.

Türkiye

ESOMAR verisi sınırlı (2016’da kalmış). Bağımsız tahminlere göre pazar araştırması + kamuoyu yoklaması cirosu yerel para biriminde yıllık yaklaşık %5 büyüyor (2024–2028). Enflasyon yüksek olduğu için reel büyüme daha düşük olabilir; nominal olarak sektör büyüyor. Online anket, mobil, WhatsApp büyümeyi destekliyor.

Araştırma yöntemlerinde öne çıkanlar

Online yöntemler baskın. Yüz yüze, CATI ve CAPI niş. Nitel (derinlemesine, focus group) toplam harcamanın daha küçük kısmı.

Nicel — araştırmacıların düzenli kullanımı (2022, Statista; birden fazla yöntem seçilebildiği için toplam %100’ü geçer):
Online anketler: düzenli %85 · ara sıra %9
Mobil araştırmalar: %47 · %33
CATI: %13 · %21
Yüz yüze (F2F / PAPI): %12 · %27
CAPI: %10 · %19

Online/mobil nicel, sektör gelirinin yaklaşık %34–35’i.

Gelir payı (ESOMAR, yaklaşık, 2022–23):
Online/mobil nicel ~%35
Telefon/CATI ~%3–4
Yüz yüze (F2F/PAPI + CAPI) ~%2–4 (gelişmekte olan ülkelerde daha yüksek)
Toplam nicel ~%64–70
Toplam nitel ~%13–16

Nitel:
Online nitel ~%5–6
Yüz yüze focus group ~%2–3
Derinlemesine görüşme (IDI) ~%2
Online IDI artıyor.
Diary niş; genelde online/mobil nitel veya audience measurement içinde.

Türkiye bağlamı

2016 ESOMAR: nicel harcamanın ~%65’i yüz yüze, ~%13’ü CATI, online ~%19. Bugün online payı artmış görünüyor; yüz yüze kırsal, yaşlı veya temsil gerektiren işlerde duruyor.

Özet: Online açık ara en yaygın. Yüz yüze + CAPI geriledi. CATI orta. IDI ve focus group nitelin temeli; online versiyonları büyüyor. Diary sınırlı.

Bütçeler

Fiyat; örneklem, kitle zorluğu, ülke, rapor derinliği ve ek hizmete göre değişir. 2023’ten 2025’e emek yoğun yöntemlerde %30–50 artış görülmüş. Aşağıdaki rakamlar ağırlıklı Batı Avrupa / ABD; Türkiye’de genelde %40–70 daha düşük olabilir.

Nicel (USD):
Online / mobile: 5.000–15.000+ · 3–50 $ / anket
CATI: 15.000–30.000+ · 12–100 $ / anket
Yüz yüze / CAPI: 20.000–50.000+ · 25–70 $ / görüşme
Mail / IVR: 10.000–25.000

Nitel (USD):
IDI: 500–1.500 $ / görüşme · 10–15 görüşme 5.000–15.000 $
Focus group yüz yüze: 6.000–15.000+ $ / grup
Focus group online: 4.000–8.000 $ / grup
Diary / mobil etnografi: 3.000–12.000+ $ / proje

Küçük proje: 8.000–15.000 €/$
Orta: 20.000–50.000 $
Çok ülkeli: 100.000 $ +
ESOMAR Global Prices Study 2025: fiyatlar yükseliyor; F2F ve CATI en fazla. Online hâlâ avantajlı ama panel ve teşvik zamlanıyor.

Türkiye (ortalama, tipik):
Online anket: 50.000–250.000 TL
CATI: online’ın 1,5–2 katı
Yüz yüze / CAPI: en pahalı
Focus group: 30.000–100.000 TL / grup
IDI: 5.000–15.000 TL / görüşme

Ortalama. Gerçek teklif için modeli netleştirmek gerekir: hedef kitle, soru sayısı ve format, yöntem, örneklem, analiz, teslimat.